Bilişsel davranışçı terapi (BDT), küçük çocuklar ve gençler de dahil olmak üzere her yaştaki danışana yardımcı olabilecek bir tür konuşma terapisidir. BDT, düşüncelerin ve duyguların davranışı nasıl etkilediğine odaklanır. Bundan dolayı, çocuğunuzun illaki teşhis edilmiş bir sorunun olması gerekmez.
Terapi genellikle üzerinde anlaşmaya varılmış bir hedef ve belirli sayıda seanstan oluşur. Terapist, çocuğunuzun olumsuz düşünce kalıplarını daha üretken olanlarla değiştirmesini sağlayacaktır. Örneğin; rol oynama tekniği ile çocuk, stresli durumlarla başa çıkmak için birden çok yolun olduğunu görecektir.
Bilişsel Davranışçı Terapi Nedir?
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), bireylerin yararsız düşünce ve davranışlarını fark etmelerine ve bunları nasıl değiştirebileceklerini öğrenmelerine yardımcı olan bir konuşma terapisidir. BDT, geçmişten çok şimdiye ve geleceğe odaklanır. DEHB gibi durumları doğrudan “tedavi etmeyi” amaçlamaz; ancak diğer tedavi yöntemlerini destekler ve belirli semptomların iyileştirilmesine katkı sağlar.
Çocuklara yönelik BDT, günlük yaşamda uygulanabilen pratik çalışmalardan oluşur. Bu terapi, çocuğun düşünce kalıplarındaki olumsuzlukları fark etmesini ve bu düşünceleri daha olumlu ve işlevsel olanlarla değiştirmesini sağlar. BDT sayesinde çocuk, olaylara yalnızca olumsuz yönlerinden bakmaz; stresli durumlara nasıl tepki vereceğini öğrenir.
BDT, çocuğun yaşam kalitesini artırmaya yönelik gerçekçi ve uygulanabilir stratejiler sunar. Çocuk, bu stratejileri düzenli olarak uyguladığında yeni beceriler kazanır ve bu becerileri günlük yaşamına aktarır. Terapi sürecinde çocuklar özellikle aşağıdaki duygu ve düşünceler üzerinde kontrol geliştirmeyi öğrenir:
Kendini sabote eden düşünceler
Dürtüsellik
İnatçı ve karşıt davranışlar
Öfke nöbetleri
Bilişsel Davranışçı Terapi ile çocuğun öz saygısı güçlenir. Çocuk, karşılaştığı zorluklara karşı yeni başa çıkma mekanizmaları geliştirir ve problem çözme becerilerini ilerletir.
Çocuklarda Bilişsel Davranışçı Terapi Ne İşe Yarar?
Bir çocuğa bilişsel davranışçı terapi uygulanabilmesi için öncelikle çocuğun durumunun tartışılması ve ardından bir tedavi planı geliştirilmelidir. BDT, belirli sayıda seansta sorunları çözmek için yapılandırılmış bir yaklaşım içerir. Çocuğa ve hedeflere bağlı olarak, seans sayısı 6 ila 20 arasında değişiklik gösterebilir. BDT bir tür konuşma terapisi olsa da, konuşmaktan çok daha fazlasıdır. Terapist, çocuğunuzun kontrolü ele alması ve kendilerini güçlendirmesi için somut yollar sunmaya çalışacaktır. Çocuğa hemen uygulamaya konulabilecek becerileri öğretecektir. Çocuğunuz sadece BDT’den yararlanabilir veya aldığı ilaçlarla beraber bu terapiye başvurabilir.
Çocuklar İçin Bilişsel Davranışçı Terapi
Küçük çocuklara bilişsel davranışçı terapi yöntemini açıklamak için basit bir dil kullanılmalıdır. Bazı terapistler işleri daha da kolaylaştırmak için adına çocuklara belirli kavramları görselleştirebilecekleri çalışma sayfaları verir. Örneğin, bir çalışma sayfasında, çocuk tarafından doldurulması gereken boş düşünce balonları olan çizimler yer alabilir. Terapist, çocuğa resimdeki kişinin ne düşündüğünü sorabilir. Çalışma sayfaları, terapistlere oldukça yardımcı olur. Çünkü terapist, çocukların ve ergenlerin düşüncelerini, duygularını ve eylemlerini daha yakından anlayabilir. Terapist, bu çalışma sayfaları aracılığıyla çocuk hakkında öğrendiklerini pekiştirebilir.
Bilişsel Davranışçı Terapi Çocuklar İçin Ne Kadar Etkilidir?
Bilimsel araştırmalar, bilişsel davranışçı terapinin (BDT) birçok ruhsal sorun alanında etkili ve güvenilir sonuçlar sunduğunu göstermektedir. Yapılan meta-analizlere göre, anksiyete bozuklukları nedeniyle BDT alan çocuk ve ergenlerin yaklaşık %60’ında tedavi sonrasında semptomlarda belirgin bir azalma görülmektedir.
Toplum ruh sağlığı kliniklerinde takip edilen çocuklarla yapılan uzun dönem çalışmalar, bu iyileşmenin tedaviden 4 yıl sonra dahi devam ettiğini ortaya koymaktadır. Benzer şekilde araştırmalar, BDT uygulanan DEHB’li ergenlerin büyük bir bölümünde semptom şiddetinin anlamlı düzeyde azaldığını göstermektedir.
Elde edilen bu bulgular, bilişsel davranışçı terapinin yalnızca yetişkinlerde değil; çocuk ve ergenlerde de etkili, kalıcı ve bilimsel temelli bir tedavi yöntemi olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak bu özel terapi yaklaşımının, çocuk ve ergen ruh sağlığı alanında uzman kişiler tarafından uygulanması büyük önem taşır.
Çocuğunuz için doğru ve bilimsel bir destek süreci başlatmak istiyorsanız, uzman değerlendirmesi için randevu alarak ilk adımı atabilirsiniz.
Kabul ve Adanmışlık Terapisi (ACT)
Bilinçli Farkındalık ile Stres Azaltma (MBSR)